ABD’nin hafta sonunda, Trump’ın iktidara geldiği Başkanlık seçimlerine müdahale ettiği gerekçesiyle 24 Rus devlet yetkilisi ve işadamı ile 14 şirkete yasak getirmesiyle keskinleşen yaptırımlarının ardından Rus para birimi Ruble’de rekor kayıplar yaşanıyor. Dün yüzde 4.28 kayıpla küresel çapta dolara karşı en fazla değer yitiren para birimi olan Ruble, bugün de yüzde 4’e yakın değer kaybına uğradı. Rusya para biriminde son bir aydaki kayıp yüzde 12’ye yaklaştı ve son günlerde dolar ve euro’ya karşı çöküş yaşayan TL’den daha fazla kayıp gösterdi. Moskova Borsası’nda ise iki günlük kayıp yüzde 6’ya ulaştı.
Benzer şekilde ABD’nin baskılarını son günlerde daha fazla hissetmeye başlayan İran’da da ekonomik açıdan sorunlar büyüyor. Geçen ay merkez bankasının belirlediği kurların üzerinde fiyatla döviz satan döviz bürolarını kapatan, karaborsa yaptıkları gerekçesiyle çok sayıda kişiyi tutuklayıp dövizle ithalatı yasaklayan molla yönetimi tedbirleri bir adım daha ileri götürdü. İran bu kez vatandaşların banka dışında tutabilecekleri döviz tutarını 10 bin Euro ile sınırlandırdı ve bu parayı aşan tutarlarda yastıkaltı dövizi bulunanların ay sonuna kadar bu paraları bankaya yatırmalarını istedi. Ülke böylece Türkiye’de döviz taşımanın yasak olduğu 1980 öncesindeki gibi tam sermaye kontrolü sistemine geçmiş oldu.
Türkiye’nin yeni müttefikleri olan Rusya ve İran ülkeye doğrudan ve portföy yatırımı olarak Batılı ülkelerin alternatifi değil. Ancak, son dönemde gelişen ilişkiler sayesinde Türkiye’nin en önemli turizm müşterisi haline geldiler. İranlı turistler özellikle Van başta olmak üzere Doğu Anadolu açısından büyük bir gelir kapısına dönüşürken, geçen yıl Türkiye’ye gelen İranlı turist sayısı 2.5 milyona ulaşmıştı. Rusya ise geçen yıl 4.7 milyona yakın ziyaretçi ile Türkiye’ye en fazla turist gönderen ülke konumuna gelmişti. Bu yıl çoğunluğu Antalya olmak üzere 6 milyon Rus’un Türkiye’de tatil yapması ve bu alanda rekor kırması bekleniyordu. Ancak Ruble’deki değer kaybının hızlanması nedeniyle şimdi bu hesapların yeniden yapılması bekleniyor.
2016’da Rusya ile uçak krizi ve terör olayları nedeniyle büyük bir şok yaşayan Türk turizm sektörü geçen yıl Rusya ile düzelen ilişkilerin etkisiyle kısmi olarak toparlanmıştı. Toplam turizm gelirleri bir önceki yıla göre yüzde 18,9 artarak 26 milyar 283 milyon dolara yükselmişti. Söz konusu rakam ‘altın yıl’ olarak kabul edilen ve 41 milyon turist ile 34.3 milyar dolarlık turizm gelirinin elde edildiği 2014’ün oldukça altında kalıyor. Bunda en önemli neden ise Türkiye’nin son yıllarda dış politika kaynaklı etkenlerle zayıflayan turist talebini artırabilmek için uyguladığı fiyatlama politikası olarak gösteriliyor. TÜİK verilerine göre yabancı turistlerden elde edilen kişi başı gelir geçen yıl 630 dolarla 2000 yılından bu yana en düşük seviyesine geriledi. Turizm yatırımcıları ise Avrupa’da otel fiyatlarındaki en büyük düşüşün Türkiye’de olduğunu raporluyor.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder